Rev. L.B.Siama
December 1, 2004
Rei awpa Luka 2:10
"Chi kha ula, nathlie teh u, moto châta Thatihpha a ly y ngaitapa ei chavaw tlô kheipa ei hih. Atanoh namo châta Davi khih liata pachhatuhpa apih haw, Bei Krista Khawh!
1. Biehmiapa
Merry Christmas and Happy New Year!
Kôkha chhôh ta eima hapa Krisma thlah eima vaw tlo hawh hei. Khataih rah liata eima ypa chhao ta, Krismas thlah (December) avaw tlôpa maih ta, eima paliari tlona Marah rah eima va nga ngaitakaw tyh. Zala thlih naizualuapa vaw pathlipa heta Marah rah ta Krisma a chhuahdyna thati miah avaw chho ngalapa hawhta ei paloh liata ala. Ei palôhru nata pachana zydua cha Mara rah Krisma lata sypata vaw a y. Cha tita, varopi ta ei vaw sa thei khao leipa;" Beipi daihti paw a locho heih, palôh môpa ngiachhiena a pathyu" tahpa hla he vaw sa nata, thata ei tha avaw pha kaw. Cha dei cha vei. Marah rah liata ama sa nga tyhpa, Krizyhpa Hlathiehpa Bu liata Krisma hlazy miakha hnoh miakha ei nakhaoh ta athei ngapa ahawhta ei pacha. Valyuchapazy ta reithaina hla ama sapa: Khazoh chônô chaipa hnohta rôhnahna y se. Lei chô liata alypa chyhsa hnohta dyhna y mawh sy. tahpa hla heta, Aw, adyhna thla, eima tlô haw, tahpa miah avaw patheisa ngasa.
Atanoh rahropa liata a ypa Mara sawzy chhao, Krisma thla eima tlô hawpa vata thokhazy ta nama lapi sawzy, nama nôpawzy, nama uta nawhta nata sitanôzy va kawpata nama y thlyu aw. He sermon he Marah rah liata na siesaipa na nôpaw nata chhôhkha, na Pastor nata Awnanopa Machazy ta Krisma sermon acha vaw paphaopa hawhta na vaw pacha awpa ei khoh.
2. Krisma achhuahdyna
Krisma daihti he khizaw adyhna daihti a cha. Krisma atlô ba awpa daihti liata chariah adyh haipazy hmata buakha a chalihpa ta Bei Zisu Krista pina he ama ly tyhpa a cha. Adyhna nata aryhna cha Krisma daihti liata apôh via pachai tyh. Khakhaipazy hmata Zisu pina daihti liata ama dyh tyhpa a cha khiah cha, keima Krista awna atotuhpazy pi heta eima dyh via pachai awpa a cha.
Krisma avaw tlô awpa cha khizaw mozy ta kaohluhpi ta ama chhuahdy tyh.Mara rah liata nôpawpazy cha ta, ama sawzy châta chysia thiehpazy chaleipa eita, Krisma myta tiha phachaipa taopata, thlahchhana ama hnei tyh. Krisma kyhchhi châta taka akhei awpazy apatohpatia chhielie ei ta, ama O nata opahzy ama pasi pathai tyh. KNP zy ta lyurah lata thlahchhana hnei ei ta, hawtizy châta Krisma Gift exchange programme patohpatia eita, Hla zy, Drama zy achu eita, thyutliapazy chata Chrismas Carol Sing program zy, pangiapalina zy ama tao. Local thokhazy ta thatihpha achhopazy hruapa ta noh khazie tlyma thlahpa liata ahmana program zy ama hnei tyh. Chahawhta Marah rah ti nata tlah ta atao theipa hawhta nata atao tyhpa zydua cha Krisma achhuahdyhna ama vaw hnei tyh. Hrosohpa Isai ta Messiah avy awpa cha, he hawhta achhuahdyh awpata miah ahrua.
Rahpathopa liata awtuhpa ao chata, Abeipa châta lathlôh achhuahdy ula. Alatleizy pado te u. Saikao to pabiepa cha aw ta, tlah sapa nata tlabyuhpa zydua cha pahnaisapa a cha aw. Lapi akopazy a vaw tla aw ta, lathlôh araih leipazy cha a pamih aw, chyhsa zydua ta KHAZOHPA PACHHANA AMA HM0 AW"( Isai 40:3-4).
Atanoh keimo rahhropa liata a ypa Marah sawzy pi heta atako Krisma he kheitawhta eima chhuahdy hra aw tly? Eima hrona liata Khazohpa phana hluhpi eima padipazy vata pathipaloh lathlôh ado khao leipazy a y tlamaw thei aw. Khazohpa Kyhpachana nata phana chhôh liata Bei Zisu Krista heta mia khô awpa a khoh tahpa he atanoh pacha awpa ei chahrua.
3. Luka 2:10
Atanoh Krisma daihti liata Khazohpa bie eima pacha awpa cha Luka 2:10 na bie he a cha. He liata a peimawhpa bie miah (4) eima hmô. 1. Chi kha ula. 2. Na thlie teh u. 3. Thatihpha aly y ngaitapa 4. Bei Krista
3.1 Chi kha ula
Khizaw he phana nata chhiena apahlaona su a cha. Thina, pacharôna, achhaihna, phahlana, niedo chakahna, abu asai phahlana, hriapasana, chahna nata mothlih tlana rah a cha. He khizaw rahpathohpa liata awnanopa cha Changie hryta mietaku pathliepa hawhta pathliepa a cha. Khizaw he khati no raita chihupata eima yna su a cha. St. Va Bei Byhna ( UNHR Interpreter in Malaysia) tawhta thatih ei vaw dao nota he hawhta a reih. "Malaysia liata Mara sawzy pi cha khati no raita chi huhpata eima y. Khatitama Police zyta miah vaw tluapata, miah ama vaw patu awva tly, tahpa ta asosi kawta eima y nga thlah haw. Thlalôh rai a chhih vei" atah. Chahawhta thlahlôh achhih leina duahmo liata nama y nota, Krisma bietapa avaw tlôpa cha "Chi kha ula", tahpa bie he a cha. Khazohpa bieta chi kha ula a tahpa he bieruapa ta thlah apalohna cha vei. Hrona liamaripa liata a tyh awpazy Khazohpa Sawchapawpa Zisu Krista cheingei ta bie miah ataihpa a cha. Chavata he bie he hro liamari chaipa liata rai ahria theipa, bie a hneipa theipa nata hmotao theina a hneipa cha. Hrosohpa Isaih ta, Eima châta hawti vaw pih ta, sawchapaw piepata y haw pi ta. Ryureina cha angiatlah liata pahnieh awta, amoh chhao cha Khazohpa thatlopa, No-âhchhina taihta ryhraotheituhpa, Chhazaw paw, Dyhna Beipa a cha ( Isai 9:6) atah hra. Chavata Krisma cha chipata a ypazy châta thlalohna ama hnei thei nawpata Khizaw lata Bei Zisu piepata a yna ( Khizaw liata Zisu pina) noh a cha. Cha Zisu Krista chata chi kha ula, (na hnohta a ypa Khazohpa) Immanuel cha awpata na hnohta ei vy, miah atah nga tahpa he kha eima thei awpa ei khoh.
3.2 Nathlie teh u
Nathlie teh tahpa be biepiepa a cha. Chipata eima ylei nawpata Valyuhchapazy bie he nathlie tua awpa abyuh. Nathlieh tahpa he nakhao ta theina deita cha vei. Nakhao liata bie theipa he a yzie pachapata hrona liata bie pahneisana tlao a cha. Nôpaw bie nathlie teh tahpa cha ama biereipa hawhta yna a chapa hawhta, Khazohpa bie nathliena he ano khopa hawhta hrona/yna he a cha. ABeipa tawhta thlalohna hmô thei nawpa ta cha ano khohpa hawhta y tua awpa abyuh. Zisu Krista chata Khazohpa bie eima nathlie theinawpa, ano bie hawhta eima hro lyma thei nawpata nata keimo chhah a cha lyma thei na'awpata khizaw lata azupa a cha. Chavata Krisma cha keima chata thatihpha avaw pina noh a cha. 3.3 Thatihpha aly chhih ngaitapa miah apahaopa hro Thatihpha aly chhih ngaitapa he Bei Zisu Krista a cha. Ano chata keimo khohpa zydua miah taopa awpata azu leipata, chyhsa zyta ano khohpa hawhta eima tao theinaw pata azupa tlao a cha. Khazohpa khohpa ataotuhpazy cha Khazohpa ta my beih vei, tahpa eima hnôhla sermon II na liata eima reih haw khawh. Amo khopa hawta Zisu he miah ataopa thlyu aw atahtuhpazy heta Krista liata ama palôhtla thei beih vei. He hawhta pachana ahneipa zy liata Zisu Krista pih thei hra vei. Zisu Pina daihti liata abei Herawda cha ano khohpa hawhta a cha leipa vata ahrona aly thei vei. Hawsai Zisu cha pahleipadia awpa tlao a chhuah. Bei Zisu vaw laiseih ta, rônah ngaitapata Zerusalem angia nota, " Haozana, Abeipa mohta avypa cha reithaipa ta y mawh sy" tahpa ta a awh ngapa hluhpizy hry ta, thokhazy chata, Bei Zisu he amo khohpa hawhta atao thlyu aw tahpa pacha eita, a tao khao leipa vata Bei Zisu hrona pahleipadia a chhuahtuhpa tlao ama vaw cha haw. Zisu viasa hawhta alapazy kha, a Khakhaipazy ama vaw cha haw. Zisu Krista cha hrona aparyhtuhpa a cha. Hro taopathi nawpa a chakhiahta cha, ahneirôhpazy sipasasapa ta y eita, sipasazy pahneirôsapata ama y. Molaipazy panawhpa ta y eita, anawh chaipazy cha palyupalihta tlao ama y tyh. Krista liata ama hrona paryh awpata akhohpa maih cha Krista alytuhpazy ama cha. Krista khona lathlô liata asiepazy châta Bei Zisu cha amo Byhna tona hnawh a cha tyh. Mari reithaina hla liata he hawhta eima hmô. Ano a chituhpazy cha chha zydua ta angiachhie tyh. Apalaipazy pachana kyh cha a papai tyh. Ryureina beidyuchhai liata atyupazy cha daophie pathlah ta, Anawhpa (areisipa) cha tlao a pasasa haw. Nodipazy cha hmophapata pabie tyh ta, Ahneipazy cha aruapata pasiesa, atah.Luka 1:50-53 Simeona ta hawsaihpa Zisu byhna a aw nota, he hawhta reihta. He hawti he Israel hryta, chyhsa hluhpi papao awpa nata padua awpata châta raopa a cha. Ano he chyhsa hluhpi ta khoh aw vei, atah.( Luke 2:34) Zisu cha phana la kyh liata achhihthapa Thatihpha a cha. Amo liata paryh byuh pazy paryh awpa a khoh leipatuhpa chyhsazy chata, Zisu cha thatihpha châta a pyh khoh vei ei.Thatihpha chata Khazohpa bieraopa hawhta keima sasyh hro liata a ryhvkawpata a y thei nawpta rai ahria tyh. Keimo pipie aohraohnazy, khohlei khonazy, a palaina zydua thiepata Khazohpa palôh liatavapytlah a chapa bie hawhta y awpa miah abao tyh. Cha cha keimo châtavphana a chapa vata thatihpha tahpa a cha. Chahawhta keimo hro liata a y thei nawpata Khazohpa ta Bei Zisu cha khizaw lata avaw tuapa a cha. Khazohpa ngiapana liata sasyh hrona a paryh awpa a cha. Eima sasyh hro paryhna nata thlahpa chhazaw hrona he azaona ahneipa a cha. Khazohpa ta khizaw liata hropahana hneina deita he avy kheipa chaleipta, he khizaw khôla ta hrona kipa avaw ypa chhao ano chyhsazy châta bie ataihpa a cha. He chhao he keimo châta Thatihpha a cha hra.
3.4 Bei Krista
Khizaw châta Khazohpa hmosai piepa rôhna chaipa cha Zisu Krista he a cha. He he Krisma Lyma sôhchaipa chhao a cha hra. Ano cha Sapa nata Thlahpa Pachhana nata hrona hnawh a cha. Zawhana 3:16 liata Khazohpa ta khizaw kyhpacha ngaita ta, Chatana chata a Sawchapaw matlupa a pie, Ano cha ahyrai angiapa pamaih, leidia leipata, Chhazaw hrona tlao ama hnei thei nawpata. tahpa eima hmô. He liata Khizaw châta Khazohpa Hmosai piepa rônah chaipa cha Bei Zisu a chazie eima hmô. Krimas cha Khazohpa ta khizaw châta hmosaipa a piena noh a cha. Cha hmosaipa cha phusa tlyma, chysia tlyma, hmoda nata chhaichhi tlyma cha vei. Cha zydua hnawh a chapa Zisu Krista he tlao a cha. Zisu Krista he Khazohpa ta khizaw kyh a pachana palasana theila a cha. He liata Kyhpachana tahpa yzie a chyhta eima palasa aw. Kyhpachana chhopasia awpata, reih zydua hry liata Marah reih he apha chai thlyu aw ei tah. Marah reih liata kyhpachana tahpa liata KYH nata PACHA tahpa hawhrawh miano eima hmô. • KYH tahpa cha kaokah, toti, thatih nata hrona ( English ta : affair, business, matter, thing, life-matter) a cha. • PACHA tahpa cha, palôhru liata asoh thlah haw, phana nata chhiena kyh a pacha, paloh liata a patyhpama sa, y molo vei, rai pahriasa ngakaw, tahna a cha. A yzie cha: • Khazohpa ta khizaw kyh a pacha tahpa cha KHAZOHPA TA CHYHSA KYH A PACHA tahna a cha. Kheihawhpa kao liata e Khazohpa ta chyhsazy kyh he a pacha.? Chyhsapa hro liata abyuhpa kyh toti zydua a pacha tahna a cha. Khazohpa ta Chyhsapa thlahpa chhazaw hrona kyh, sapa kyh, nie nata do kyh, abu nata sai kyh, o nata lyu kyh, hnatlana kyh, palohtlahna kyh, nopona daihti liata thlahlohna kyh… CHYHSAPA KYH zydua he Khazohpa ta a pacha leipa y vei. Chyhsa pakha liata abyuhpa kyh toti he khazohpa ta a pacha lyma tahna a cha.
4. Biekiamina Krisma cha khizaw chyhsazy châta Khazohpata hmosai piepa rônah chaipa miah a piena noh a cha. Cha hmosai piepa cha "ahyrai angiapa pamai leidia leipata chhazaw hrona ama hneina" he a cha. Chhazaw hrona cha Krista hrona hneina he a cha. Krista hrona cha hropatapa, hro khochhihpa, hro aly ychhihpa, anaopata parao thei leipa hro nata moto châta thatihpha a chapa hro a cha. Khazohpa cha Kyhpachana a chapa ( I Zhn 4:7) hawhta Krista hro hneina cha Kyhpachana hro hneina he a cha. Khazohpa ta chyhsapa (nama ) kyh a pacha tahpa he chyhsapa hro liata abyuhpa zydua Khazohpa ta apacha lyma tahna a cha. He he Thatihpha liaparipa chhao a cha. Khazohpa ta eima ngiapana kyh nata khihsana toti pacha awpata a sawchapawpa Zisu Krista avaw tualana he Krisma Lyma a cha. Bei Zisu ta kei ta kyh ei cha pachapa hawhta namo chhao kyh a pacha hra te u, atahpa bie he Krisma daihti liata na nata kei miah a pahao ngapa a cha aw. Krisma he palôh aliena cha vei. Thatihpha tlôna noh a chapa vata chyhsa tota eima thaphana noh, alyna noh a cha awpa a cha. Phuhrina nata ngiarohna zydua Krista pheithaby liata pachhôpata Bethlehem liata avaw pihpa beichaipa cha anaoh awpata achhuah hra ei su u. Atanoh Bethlehe liata avaw pihpa Bei Zisu chata Paw Khazohpa kyhpachana chhôh liata nata angiachhiena mathlaw nohdi phapa ry liata soh awpata a cha khoh. Kheihawhta na chhy aw. Hla ataotuhpa ta: Hlano Bethlahe liata su a yleipa kha, Tahma deikua ei palôh liata su a y.
Khazohpa ta na chô liata Krista alyna nata adyhna va byhna vaw pasuasa mawh sy.
Krista chakaona liata, Rev. L.B.Siama Philippines
|