Philipi
tawh cha paphaopa ei 1-na
Rev. Lal Biak
Siama
Philippine Christian University
To, Mara
saw suto rah to liata internet ahma pazy:
|
1. Anaona
Krista ei ngiapa lahpa Marah saw zy, Hmiatuata Beichaipa Zisu Krista Mohta
chibaih ei chabu. He hawhta hnohta châ ro awpa daihti ryhpaohpa
ei topa vata thata ei ly. Khazohpa ta na raihria chakaona zydua lia byhna
cha pie mawh sy, tahpa he na châta ei thlahchhana a cha. Khazohpa
ta ei chiehleipa chhaota, Marah awnanopa mietaku sahlao mohhoh awpata
pastor pakha ta eina paduapa hawhta, atahma he na hnohta Khazohpa Bie
tawhta ei khokheina ei vaw roh. Khazohpa ta na hnohta a phuahluah ngapa
hawhta pachapata na rai tlyna daihti liata thlahchhana chôta na
vaw reih awpa ei khoh ngasa.
2. Khatai
rah liata na y? (Khizaw hropa liata yna)
Khizaw liata hmasie lei chaipa cha Burma rah cha ta, Burma rah liata hnôh
asy chaipa cha Chin State cha heih ta, Chin State hry liata khihpipa chhao
a hneileipa cha Marahpa a cha. Khihpi (Myo) eima hnei leipa vata, Thatlah,
Matupi nata Paletwa Biazy liata awh viapa hawhta papaipa ta eima y. Sawhkha
chhao ta miah pahno kaw vei. Eima Marah rah liata hmosôhpa y tla
leipata, tlah lyu tao nawpa thoko nata ramawh hlei khôta, khapa
hmah hmôpa y vei. He thoko nata ramawh zy chhao myla hah noh cha,
avaw chha ba aw. Atahma Burma sawhkha ta Rakhine State, Ponakyune khih
liata chahna khaw tao awpa a chhuah ta, he Chahna khaw avaw pitloh khiah
cha, Paletwa Bia Marah rah liata ramawh zydua cha Rakhine rah la paly
khaipa a cha ba aw. Cha hawhta lyu taopa ta nie atluapa eima chapa vata,
thokhazy ta châta nie hmô awpa aru kaw ba. Chavata lapi saw
py paly thei nawpata khizaw hropa lata niepa tlua awpa avaw byuh haw.
Cha hawhpa kyh vata atahma nâma chhao cha, na liahri tlona Marah
rah siesai chypa ta, khizaw hropa liata na vaw y haw. He he kaokha lata
Khazohpa ta Marahpa achhithana lathlôh chhao a cha aw. Khizaw duahmo
asosah ngahaipa he khôkhah thaipa cha vei. Chavata tahma na yna
rah he, Marah rah a cha leipa vata Marah rah lia hawhta hro thaipa cha
khao aw vei. Chyhsa khihsana dah, phôhryhpa, pachana nata achhuahna
alyu leipa, niebaw tluana dah alyu leipa nata panaopapana chhao alyu leipa
rah liata na vaw y haw. Ato achu chhyh awpa abyuh aw ta, pahno leipazy
pahno achhuah awpa, hmô beih leipazy hmôna su chhao a cha
aw. Ato he thiehpa sai a chapa vata khizaw parohpa tawhta khizaw thiehpa
lata angiapa hawhta a cha aw. Hro atyhpazy he hmathai khiah cha athôhna
cha aw ta, hmathai leipa khiah, raona su a cha aw. Chavata, Marah rah
puasaipa ta khizaw hropa liata na vaw y nota, aryla hawhta nama sasyh
ta na vaw pachapasia tua awpa ei cha khokhei ngasapa a cha.
Keimo rah a cha leipa rah hropa liata na ypa vata rairuna hluhpi na tyh
thei aw. Thokhazy ta raihria ahmôleinazy, thokhazy ta visa nata
passport kyh liata runahnazy, thokhazy ta hnatlana pha leina vata rai
ahria thei leipzy, raihria thei leina vata niebaw runahnazy, thokhazy
ta rai apietuhpa nata aryh leipazy, rai hluhpi hria tlôta hlao achyhta
ahmôpazy, thokhazy ta Marah rah liata siesaipa chhôhkha lapi
saw tlyma, nô nata paw tlyma, unawhzy vâpata palôh lie
kawpata yna daihti zy hluhpi ama tyh hôlô aw. Achahta la,
Khazohpa lata a pavaosana thlahchhana chhao na vaw hnei thei leina nata
kheihawhta thlahchha awpa a cha tahpa chhao na pahno leina daihti a y
aw. He zy he rahropa liata eima yna ngiana miakha a cha. Israel mo chhao
kha, Babylaw seichana liata ama y no ta, "khei hawhta e.. khichhaipa
rah liata Zaio hla eima sa thei aw" ( Hlazy 137) ama tah hra. He
liata na thei thlah ha awpata ei khohpa cha, "Khazohpa ta nama he
cha my beihleipata, nama deikua Khazohpa tlao na my tyh" tahpa hi!(
Isaiah 49:14-16).
3. Khapa vata
e he liata na y? (Rah hropa liata ychhana)
Pawla ta "Khazohpa ta miah a awna chhapa hmôawpata hmiala ei
tôh lyhlia tyh (Philp. 3:14)" a tahpa hawhta nâ Marahpa
chhao heta rah hropa na tlôchhana he patu cheingei awpata hmiala
tôh lyma awpa abyuh aw. Achhuahna sianopa yna liata hlaotlohna a
y. Anodeikua, kheihawhpa daihti liata tlyma cha, achhuahna a hneileipazy
hawhta hro diathlana daihti a y tyh. He hawhta hro tawhta asohsi awpa
a byuh aw. Achhuahna pitloh thei nawpata:-
1. Khapa vata e, Marah rah liata ei lapi sawzy siesaipa ta he
rah liata rai ei hria nga tly?
2. He ei raihria ngapa heta ei chhôhkha, lapi saw deita cha
leipata, khihtlah nata vaizy châta kheihawhta a pha hnai aw?
3. Phusa taka ei hmana dah he ado ma? Ei ngiahpa/byuhpa liata ma
ei hmah? A cha vei khiah, ei khohpa maih ma ei chalei chakhy nga kaw?
Eima rah a rietheipa vata eima zydua eima rie a thei. Marah rah liata
niebaw tluana arupa vata rah hropa liata sôh tluapata na y. Atahma
duahmo liata chhôhkha siesai tua leipata na chhuahna he pitloh thai
aw vei. Chavata, achhuahna pitloh thei awpata na tei ngana daihti liata
nâ chhuahpa chô liata ngachhih awpa a byuh aw. Raihria ho
thai leina taihta, chhôhkha vâpata na y no ta chhao, nâ
chhuahna my chacheita aw va chi. Malaysia/Singapore na sie chhana patu
cheingei awpata hmiala tôh lymapa abyuh aw. Kyhto liata palôh
pasoh kawpata nata riahpha kawpata raihria lyma awpa a byuh. Rahropa liata
lôhra tlô kawpata niedo pahahpa na nienga nota, na lapi sawzy,
na nô nata paw zy cha Marah rah liata hmiakhu thaopa dadei chhao
ama nie awpa a y leino a y, tahpa vaw my chachei ta aw va chi. Hotel phapazy,
Restaurant rôhnahpa zy liata na y nota, na chhôhkhazy cha
ava azu ngapa ngiadih O liata ama ypa tahpa athei thlah ha ma y. He zy
heta na chhuahna cha pitloh awpata tha cha patlotuhpa a cha aw.
4. Khapa rai
e, na hria nga? (Raihria pahno awpa)
Na raihria haipa chô liata ngachhih awpa a peimawh. Rai cha, niepa
cha pietuhpa a cha. Raihria chô liata nga na chhih khiah, cha raihria
chata athôhna a cha pie aw. Rai achyhta dei hriata ahluhpi hmô
awpa a chhuahpazy heta, leidiana khaotlô ama pangai tyh. Laiseih
beih vei ei. Raihriana chô liata tiama kawpata hria awpa a byuh.
Pawla ta, "rai nama hriapa he chyhsa chô liata hriapa hawhta
pacha leipa ula, Krista ei chakao" tahpa ta tlao pacha teh u"
( Kaol 3:24) atahpa hawhta, Khazohpa na chakao ngapa hawhta palôh
pathaih kawpa nata tiama kawpa ta hria awpa a pha. Raihriana daihti liata
hrialahpa seisa ngapa hlata, tiamana ta hmo yzie pahmôsa awpa a
pha via. Na raihria ngapa he, na lapi saw a palytuhpa a cha, tahpa vaw
my beih kha y.
5. Raihria
nata athôhna
Marahpa cha asipasapa eima chapa vata rahropa liata raihriapa eima cha.
Rahrhopa liata na y chhôhta nâ lathlôh achhih haipa
he aphapata pachâ lyma awpa a cha. Tiama kawpata raihria tlôhpata
khapa vata e athôhna na hmô vei, tahpa chhao pacha awpa abyuh.
Kô thôh, kô palih rahropa liata mathlai thisaih alohpata
rai na hriapa he, na chhôhkha nata khihtlah châta paduana
a yma, tahpa chhao pacha awpa a pha aw.
Chavata raihriana kyh liata Khazohpa na thei lyma awpa ei
khoh. Hakai 1:5 liata "nama lâpizy aphapata moh teh u."
atahpa hawhta eima mopakha duahmo chhao a mohpasia awpa abyuh aw. Khazia
ta e taka eima hmôpa zydua he sahria pyupa liata khôpa hawhta
alyu thlah ha tly! Raihriana liata Khazohpa eima my hawpa vata chhao a
cha thei aw. Rev. Bitha (Zubili paw) ta eina chho tyhpa cha' Lôlei
liata ahlaofah no ta, Khazohpa la ta thlahchha tyh nata taka ei hmôpa
liata suhrawh sukha ei pie tyh. Kô 4 ei y na ta, khih la ei vaw
sie nota, hmodah phaotiah vana, atah. Khazohpa bie achyhta ei vaw roh
aw.
Biso 3:5-10 Na pathipaloh tlokhuhta Abeipa ngala la;
Na lapizy liata ano pahno thlah ha la;
Na thôh tuachaipa ta Abeipa cha za teh.
Ryhpa chaneina 8:11-12, 17, 19 liata
Khazohpa nama my lei awpata a chado teh u. Niepata, ophapa
liata ypata, lôhra tlô kawpata nama y tita, Khazohpa athei
thlah ha
awpa; sôh nama hmôpazy he, "keimo thatlôna vata
a cha" nama tah
pathlei lei awpata a cha do teh" atahpa hawhta eima chado thai awpa
a
byuh.
6. Moleina
khizaw liata avaih thai awpa.
Khotalaina khizaw liata a chareipa na chapa vata, taka na hneikhiah, na
khohpa mai, hmô theipa liata na y. Na phei keihkha na chakana liata
moleina cha chakeibarôh hneipa hawhta a chanie awpa achhuahpata
a chatei lyma aw. Khacha avaih awpa abyuh ngasa. 1 Zawhana 2:15-17 liata
Khizaw liata chyhsazy ama tlaichhai kawpa sapa aohraohnazy, mokhaoh aohraohnazy
nata hrochhôh rôhnahna pakheipazy chhao he aleidia haipa a
cha. Atahma hla Marapa AIDS pasana veihpazy ama hluh kawba. Thokhazy AIDS
vata miah ama thisai haw. Nama pakha ngachhihna chata Mara saw zydua na
pachha tahna a cha. Chavata chanô chapaw moleina liata avaih awpa
a peimawh kawpa a cha.
Achha chaina liata,
Khazohpa lata tiama kawpata thlahchha ei si. Na hlaotlohna cha Abeipa
liata a y.chyhsapazy cha Khazohpa hmapa chhaichhi ama cha. Marah rah liata
na lapi sawzy, na nô nata pawzy, na yna Awnanopazy ta nama châta
thlah ama chha tyh tahpa vaw my cha cheita kha y. Keima na châta
thlahchhana ei hnei lyma thei nawpata, Thlahchhana Bietlahpipa aryla ta
address hawhta miah vaw paphao tyh ma y.
ABeipa ta cha vaih sala, na chô liata khaihna va byhna vaw
pasuasa mawh sy.
Krista chakaona liata
Rev. L.B.Siama
Doctor of Ministry Student
Union Theological Seminary
Dasmarinas, Cavite 4114
Philippines. Asia
|