|
Marachâ Achuna C.Laiki 21.11. 2008
Biepipa liata Marachâ achuna tahpata ro na ta, amadeicha eimâ chu hmeisei awhpa cha Hawraw Pahlapahniada a cha awh. Châ tahpa he kaw ngaita ta, a ru chhao a ru hra. Hawraw pahlapahniada he bua via ta, a nao via hra. Mararei he thai pi ta, Marachâ deikua thai mâ ma pi. Eima thai leipa he hawraw pahlapahniada a cha.
Mongyuchâ ro thai nawpata Mongyu Karama thai a byupa hawta Marachâ thai nawpata Mara Karama thai a byu hra. Amadeicha karama châbu lia tahpa zydua byu leipata hawraw pahlapahniana châta peimaw viapa bieluzy he eimâ chu awh. "H" bai leipa na kho thai leipa chhaota, hawraw pahlapahniana da chha la a vaw chu hra bei ma y. Daiti hnei chyna nata taka zy rairuna vata nâ hnabeiseina hawta ei vaw tao thei leipa khiacha pachazie na vaw thai bei ma y. Marachâ he Mongyuchâ tawta base-pa a cha rawpata, chana ( nature ) alyuleina zy vata Mongyuchâ roda hawta a cha thai leina hlupi a y tahpa a byu. He eimâ chu awhpa karama bielu zydua eima thai pasia leipa vata eima ropa hawrawzy hela-haola a pasie lymana chhapa a cha. Tano Marapa 99% ta Mara hawraw pahlapahniada eima thai, thai leizie cha he Mongyuchâ roda haw tlai eima cha chy. 1. I willa rise and goto myfa ther. 2. Je sus is our lordand sa viour. 3. A beauti ful girl is sit ting under thattree. 4. Da vid iscoming to morrow. 5. Howmany brothers haveyou got? A dopa 1. I will arise and go to my father. 2. Jesus is our lord and saviour. 3. A beautiful girl is sitting under that tree. 4. David is coming tomorrow. 5. How many brothers have you got? Hawraw pahlapahniada thai nawpata Mara Karama châbu liata Reina Chi Chariepenaw ( 8 parts of speech ) he sâkha hno sâkha achupa cha awh ta, chakhai tawta peimaw viapa bieluzy eimâ chu pazao lyma awh. Mo/chi nanopa sâkha nata sâkha pabai rai lei awhpa a cha. Eimâ chu chiepa mai taopachhina ( exercise ) hnei lymapa a cha awh.
Reina Chi Chariepazy cha - 1. Mo ( noun ) 2. Movyu ( pronoun ) 3. Monyupa ( or ) Mobai ( adjective ) 4. Biepi ( verb ) 5. Biebai ( adverb ) 6. Hnosu ( postposition ) 7. Biezao ( conjunction ) nata 8. Chhôkhai ( interjection ) zy ama cha. 1.Mo ( noun ) Husona a hneipa chhao, a hnei leipa chhao, kao/ aw nawpata hmapa hawraw he Mo tahpa a cha. e.g- Alei, alô, atu, tâkô, châbu, thina, rilapa, sietanô, chysapa, awpinô, Tisi chava, Marara, Vakhai, Lelaipi, etc 2.Movyu ( pronoun ) Mo vyupata hmapa hawraw he Movyu tahpa a cha. e. g - Kei, keima, keimo, nâma, namo, amo, ano, hehe, khakha, etc 3.Monyupa / Mobai ( adjective ) Mo - hmia liata tlyma, hno liata tlyma, y ta cha mo yzie a pahneisapa hawraw he Monyupa tahpa a cha. e.g - chhiepa, phapa, ngachhipa, thiepa, mârupa, chhorupa, reingiapa, pithaipa, vaduapa, rupa, naopa, etc Chysa chhiepa, thati thiepa, châbu mârupa, chhorupa hawti, rai rupa, rai naopa, etc 4. Biepi ( verb ) Taona, hriana, chana tahpa hawpa yzie a palâsa hawraw he Biepi tahpa a cha. e.g- Hria, tao, chalei, zua, cha, hiahri, kypacha, ahao, amô, angia, pua, pahnei, etc - Atano rai na hria ma? . Khapa nama chalei awh? . Ano he ei viasapa a cha. - Pupa Alu kha a thi hawh. Amô ba ei su vy. Mo chôcha taopachhina / exercise on noun A rylata mozy he a dopata ro te. 1. A lyna, vao pinô, chy sapa, rie theina, va dua na, Meisa kô tla, Khai va tha, ngiachhie na, nodi na, tyu chhai, a hia, ti khao, khi tlyna, nga chhi na, rai runa. Movyu chôcha taopachhina A rylata bietlazy liata movyuzy he a dopata ro te. 1. Kei ma cha unaw pathô ei hnei. 2. Na mo kha khataimo eichi maw? 3. Nâ ma zaw myla na sie awh ma? 4. A mo kha pahno vei eichi ma? 5. A no he ei viasa pha kawhpa a cha. 6. Kei mo ei ma khisana cha vara liata cha tlô ta,, 7. Kha kha khapa châbu maw? 8. Na ma viachao kha a y khao ma? Hmiala Chutyno/ Friday ta ei vaw pazao via hei awh.
|