| Liahritlona Mara râh By Paw Vakhaitha |
|
|
|
| Written by Paw Vakhaitha | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sunday, 09 November 2008 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Liahritlona Mara râh Paw Vakhaitha Chairman (2007-09) Mara Student Association Centre, Yangon
Biehmia
Eima liahritlona Mara râh cha India nata Myanmar sawkha khotalaina (Independent) a hmô rakha tawhta India Mara nata Myanmar Mara tahpa ta miano ta a vaw patlawchheih haw. Eima pina râh cha International râh-ri ta pachai hawh hra sala Marapa chipho deikua la international râhrina ta pachhaih thei beih vei. Achhi, alôh zy zyh tyh pita. kyh eima pachâ khâchâ lymâ thlâh haw. Atahma tawh chhochhi cha India, Burma tahpa hawhrawh chhao hmâ khao leipa ta Nochhi, Notla tahpa ta hmâpa a vaw châ haw ba. Nochhi Mara thatih he MSA duasu tawhta a chyhta ei vaw palâsa aw.
Yna su
Myanmar maw-notla baih lâchhâh (north- west) liata y ta, notla lâta India nata Bangladesh zy ta râh â ri. Sawhkha biehneina Bia (Township) sathoh ta pachhaihpa châ ta, Nochhi lâta Matupi bia, Maw lâta Thatla Bia nata Chho lâta Palewa bia zy ta pachhaihpa a châ. Nochhi Mara râh lia cha tlâh charu ta pachhaih pachhuahpa châ ta, North latitude 21.35' nata 22. 35', East longitude 92. 40' nata 93.23' liata a ypa a châ.
(i) Sawhmo tlâh : Sawhmo tlâh he Mara râh liata a sâh chaipa châ ta, 8271 ft â sâh. Mara râh North lâta y ta, sawhmo tlâh tawhta Maw-Nochhi baih (North-East) lâta Laotu nata Zaophei, Maw- Notla baih (North – West) lâta India nata râh a ripa châ ta, Thatla bia liata a y. Sawhmo tlâh he â sâh kawpa vâta tlyma ramawh y hluh kaw leipa ta thothih via sai a châ. Pawchha pawngiapazy ta a tobipa tlâh a châ. Sawhmo tlâh laki aluahpa ta eima sai khiah Mara râh liata tlâh pangawh zydua a kaw la khai ta, palôhlie â chhih hmeiseih. Fathlai lôkhaoh he hlâno mahno - mahpaw zy ama vaw pahra tuana su hawhta reipa châ tyh ta, Ngephe Sizô khih kiapâh liata a y. Cha hleikho ta moh patha viapa La-ei lôhkâh, Chuapi lôkâh nata Lovah lôkâh zy chhao a y hra. Hlâno mahno - mahpawzy ta bie ryuhipa hawhta ama vaw rei tyhpa '' Athihpa khih'' siena '' Hawly paka '' chhao Locheita nata Locheipi likawh liata a y hra.
(ii) Kahrie tlâh : Kahrie tlâh liata khih khi chaki (9) y ta, Mara râh khihzy hry ta Mawtaw lâthlôh a tlô tua chaina su chhao a châ. Maw- Notla baih (North – West) lâta India, Maw lâta Sawhmo tlâh, Chho lâta Tihrei tlâh nata Chho- Nochhi baih (South – East) lâta Hreikie tlâh zy y ta, Matupi bia liata a y. Kahrie tlâh â sâh chaina su cha 6297 ft châ ta, Beinô, Tisi nata Sarau vah zy ta chado ta, tlâh he â sia lâta a ypa a châ. Hlâno mahno – mahpaw zy rei dâh ta cha Thlaohra nata Lepaza ama tu nota Lepaza ta â tlychakapa vâta a sia hawpa hawhta ama reih tyh. Cha hawhta â sia hapa vâta India nata Mawtaw lâthlôh siepahliena anao kawpa ta tao theipa a châ. Hlichhy nata Hly -âh ama nyuna lôkhaoh, Nârâ nata Kiathao ama tyhna lôphiapa chhao Sabyhpi khih luhcho liata a y. Kahrei tlâh liata tlâh sâh chaipa Hrai - aw tlâh nata Lolau paka ( Matupa - Tikhaoh ) chhao Sabyhta khih kiapâh liata a y hra.
(iii) Hreikie tlâh : Hreikie tlâh liata khih hrawh (10) y ta, Nochhi lâta Matu, Notla lâta Tihrei tlâh, Maw- Notla baih (North – West) lâta Kahrie tlâh zy y ta, Matupi bia liata a y. Sarau nata Laki vah likawh liata y ta, Tisi khih kiapâh Awpah - tawna tlâh cha 6824 ft â sâh. Chakhai nata Sosaih likawh liata Buchaneih tlâh nata Ramawpaw tlâh ( 6339 ft ) zy y ta, Buchaneih tlâh kiapâh liata Hlichhy nata Hly -âh a tyuhna ama tahpa chhao y hra ta, pawchha a pawh hluh ngâsâ hra. Ramawpaw tlâh tawhta notla lâ na sai khiahta cha Tihrei tlâh, Pathei tlâh nata Hreikie tlâh zy a kaw la pasia kaw aw ta, palôhlie â chhih ngâsâ hra. Sosaih nata Chakhai likawh sie sala palôh lie leipa chyhsa cha lohliena raita a chakaih leipa chyhsa a châ aw.
(iv) Tihrei tlâh : Tihrei tlâh liata khih chaki (9) y ta, Mara râh liahpaloh (centre) chaina liata a ypa a châ. Nochhi lâta Hreikie tlâh, Notla lâta Pathei tlâh, Maw lâta Kahrei tlâh, Chho lâta Khumi zy y ta, Lialaipi khih kiapâh Lôsih Aw cha 6423 ft rachhoh â sâh aw. Nochhi lâta Laki vah, Notla lâta Tisi vah, a chhoh liata Hoha vah y ta, Matupi bia nata Palewa bia ta pachhaipa a châ. Mara râh liata Ti soh chaina su châ ta, châva daihti ta cha sahrozy Ti kahmapa ta a thi tyhpa tlâh a châ. Chavâta mahno- mahpaw zy ta Tihrei tlâh tahpa ta moh ama bi ama tah. Châhrasala khihchâh (Climate) pha ngâsâ ta, Matupi bia liata Coffee a pua chaina cha Satu khih a châ. Mara râh liata Aw lai chaipa Lôsih Aw, Sita lôkâh nata Mara pazo pazona zy Lialaipi nata â hla tuh leipa liata a y. Tihrei lôkah chhao Aru khih luh cho liata a y.
(v) Pathei tlâh : Pathei tlâh he Mara râh hry ta khih hluh chaina su châ ta, atahma deikua la khi (17) hry ta Laimi nata Anaotla he y khao leipa hawhta a ma reih.Tisi vah nata Beinô vah likawh liata y ta, Nochhi lâta Tihrei tlâh,Notla lâta Chyhuh tlâh, Maw lâta India nata Chho lâta Khumi (Matu) zy y ta, Palewa bia liata a y. Mara râh he ti laipi nata a zaona hnei vei hra sala, Salyutlana he balyh ta sie pha theina su a châ. Pathei tlâh liata North latitude 22. nata East longitude 93. a tyh ta, pathei - pino liata 4141 ft â sâh. Pathei tlâh thaby liata a y pa Raka by leipalie he Mara râh liata sah a pua hluh chaina su a châ. (Pahno awpa : He liata Pathei tlâ tahpa he Patheitla khih tahna châ vei..)
(vi) Chyhuh tlâh : Chyhuh tlâh he Maw tlâh tahpa ta pahnopa kha châ ta, kô 2005 ei (33)na MSA General Conference Pasaitla tawhna kha ta Chyhuh tlâh tahpa ta hmapa a châ. Nochhi lâta Pathei tlâh,Notla lâta Bangladesh, Maw lâta India zy y ta, 4032 ft â sâh. Mara râh notla lâta y ta Beinô vah ta Pathei tlâh nata pachhai ta Palewa bia liata a y. Khih sari(7) hry ta Thiahratla, Bakalatla, Bakala nata Marahla zy deita he a y bâ chypa hawhta pahnopa a châ. Chyhuh tlâh he eima siesai dâh dei aw ma? Kheih hawhpa chipho zy e a vaw y laih bâ aw ei? Atahma hla India nata Myanmar sawkha zy ta project ama tao ngâlapa chhao he Kula vah nata Beinô â tyhna liata hleidy dao awpa hawhta pahnopa a châ. Chakhihtala Marapa ta he lâpi laipa he â thokhei thei khao aw ma?
Pachhana Atahma ta vaw palâsapazy he â do leina nata a tloh leinazy hluhpi a y aw. He hleikho ta eima Mara râh chhôh liata moh pathapa hluhpi chhao y holôh ta, hmiala liata palâsa eima chhuah heih aw. He châ a reihtuhpa zydua “Ei cha ly kaw ei.”
Reference: The Maraland Gospel Centenary Magazine: The Natural Environment of Maraland by Thomas K. Sabie (1907-2007). Page 307.
Note: Nohthlahpa(Map) he MSA pahnokheina y leipa ta hmâ theipa châ aw vei.
Powered by !JoomlaComment 3.26
3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved." |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Last Updated ( Sunday, 09 November 2008 ) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| < Prev | Next > |
|---|





