|
Written by Se Hu (L)
|
|
Tuesday, 05 July 2005 |
Eima râh Myanmar (Burma) râh cha kô hluhpi pheisaih una (dictarorship) lia eima ypa vâta Marapasaw hluh via cha Democracy tahpa nata Federalism yzie chhao vaw pahno pha thei khao mapi. Mochaopa hawhta eima vaw châ ha ba. Chi hropa nata pho hropazy Science thaina nata computer thaina zy ama chu nga nota keimo Marapasaw cha Federalism yzie zy chhao ei ma pahno pha leipa vâta keimo nata keimo ta achhihthana chhao vaw pahno thei khao mapi. Chavâta ngiachhie a chhih hmeihseihpa Marasawzy eima vaw châ ha ba hizaw.
Chô Khazoh ta Mara râh he pangiapali awpa nata tobi awpata tovyuh maniah pie tlôh. Eima râh liata thosôhpawpi photo nata hmohrohneipa hluhpi zapamo, pahleipadia khai ei. Mara râh pangiapali awpa saw khai tlôh ei. Thlihua phapa nata ti chakua, pathaihpazy chhao eima râh lia bie ha khai tlôh Khazohpa hmotaopazy ama parao khai ha ba khi cha zaw.
Chata khiah Unawh keimo Marasawzy pita eima râh he kheihta e achhihtha ei sihla hmah a sie thei va aw tly tahpa na vaw pachâ tyh va tlyma. Keila eima râh duahmo pha thei nawpata politics phapata eima chhihtha vei khiahla hmahsie thei rai aw mapi tahpa ei pangiasa. Democracy nata Fedaralism he khizaw liata politics achhihthana pha chaipa ta hmôpa a châ.
Chavâta khizaw chyhsa tota Democracy tahpa ta ama tlychaka ngapa nata râh ama chhihtha ngapa cha a châ. Fedaralism tahna chhao he Domcracy liata akaw pakawhpa a châ. Fedralism tahna cha chi lai viapa ta chi chyh viapa amo mohnao thei lei nawpata acha du khapa tla a cha. Keimo nata keimotata a u aw pi ta eima châ ( leterature ) eima pholapa (culture ) zy pasâhsa awpa he federalism tahna tla a châ.
Chyhsa thokha ta Fedaralism tahpa cha a eih tae ( independent ) a una ama tah tyh, atahmâ Burma pheisaih chhaota ama tah hra. He leh cha hlei vei chi chyhpatae pho chyhpataezy apôhpakhyta râh sâkha ta a chhihthana he federalism tahna tlao a châ.
Chata khiah federalism ta achhihthana cha keimo Mara saw chi chyhpata hei akho maa kei pazy cha ta phahnai ngaita aw vei ma. Chô Khazoh ta Mara saw pahrâ nawpa miah pie ha tlôh. Khâpa vâta Mara saw pahrâ nawpa mia pie ha tlôh. Khâpa vâta ma Marapa eima lai zuahluah thei vei tly tahpa ei vaw pachâ tyh tila ei palôh kai chheih va a tary chu. Chata khiah viasa y, Marapa hmahsie thei via nawpa nata Mara râh cheihchalo thei nawpata politics lia a vaw pahlao hra la tiama vaw papua ba ma y. Chi hro pho hropazy mohnao ngâsâpata y khao kha ei suh vy.
Ei vaw pina Mara râh ei vaw sai cha ta la tla thaphachi. Ho pei mei tha haw zaw ei palôh lia khati pai ma hnei aw Mara râh ngiachhie a chhih. Tapa hla a taotuhpa hawhta Mara râh zohna pakhai sae awpa achhuah chyu ei suh u. Mara râh pawngia nata to bie ta kheih ti lona râh a châ awpa angiatiah va na. This Article is collected from ZALENPAR Magazine Vol.(1 ) October,1998 Issue.
|
|
Last Updated ( Monday, 28 November 2005 )
|